De samenstellers van deze website hebben geen formele banden met het NIOD, instituut voor oorlogs-, holocaust- en genocidestudies, maar doen zelfstandig onderzoek naar Nederland tijdens het interbellum en de bezettingstijd. Wij zijn vrijwilligers en hebben goede banden met de professionals van het NIOD. Wij maken dankbaar gebruik van de enorme collectie en expertise die daar aanwezig is.
In 1952 verscheen bij het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie (RIOD), de oude naam van het NIOD, de Catalogus van Pamfletten 1940-1945. Dit boekje bevat een overzicht van een voornamelijk illegaal verschenen brochures. In het voorwoord schrijft mevrouw L.E. Winkel, hoofd afdeling Nederlandse Oorlogscollectie van het instituut:
‘Het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie heeft verschillende soorten pamfletten verzameld, meest in de oorlogsjaren verschenen, Vele daarvan zijn van nationaal-socialistische strekking. De inhoud dezer pamfletten is veelal van propagandistische aard. Zij zijn op kaarten gecatalogiseerd, doch het ligt niet in het voornemen, van deze pamfletten een catalogus in enigerlei vorm uit te geven.’
Deze website biedt onder andere dat overzicht. Naast de nationaalsocialistische boeken en brochures zijn er echter veel meer belangwekkende publicaties verschenen tijdens de bezettingstijd. De Duitse bezetting greep diep in op het dagelijks leven en met voorlichtingsmateriaal werd geprobeerd de bevolking te helpen. Ook deze publicaties zijn hier opgenomen. Zo vindt u hier overzichten van kookboekjes uit de oorlog, van publicaties over de distributie, verkeer en vervoer en tal van andere onderwerpen. Politiek beperken wij ons niet tot de periodie 1940-1945. De aanloop naar de oorlogsjaren is politiek eigenlijk interessanter. De opkomst en (bijna) ondergang van fascistische en nationaalsocialistische partijen blijven studieterrein voor historici en politicologen. Op deze site zijn ook de publicaties van politieke partijen, organisaties en individuele auteurs tegen het opkomende fascisme en nationaalsocialisme terug te vinden.
Al met al is het systematische ontsluiting van een zeer breed scala aan boeken en brochures uit het interbellum en de bezettingstijd. De ruim 1700 titels zijn in registers per auteur en organisatie terug te vinden. Daarnaast bieden diverse thema’s overzichten van uiteenlopende onderwerpen.
De publicaties van de NSB en haar nevenorganisaties zijn in een apart 'portaal' opgenomen, dat vanuit het menu in een nieuw venster laadt. Deze bibliografie bestaat al sinds 1998 en is in de loop der jaren met behulp van diverse onderzoekers en verzamelaars steeds verder uitgebreid. De boeken en brochures binnen dit portaal zijn ook op trefwoord te vinden. Het is de bedoeling dat dit bij de andere publicaties ook mogelijk wordt.
Een ander losstaand onderdeel is het overzicht van illegale periodieken die tijdens de bezetting zijn verschenen. Dit overzicht is samengesteld door verzamelaar en onderzoeker André de Rijck. Zijn decennialange onderzoek heeft tal van aanvullingen op de RIOD-publicatie De Ondergrondse Pers 1940-1945 van mevrouw L.E. Winkel *) opgeleverd. Het boek bevat veel achtergrondinformatie over de illegale periodieken en vormt een belangrijke aanvulling op het overzicht op deze site.
Niet opgenomen zijn literaire uitgaven uit de bezettingstijd. De publicatie Het vrije boek in onvrije tijd van Dirk de Jong uit 1978 is een gedegen bibliografie van illegale en clandistiene bellettrie. De nationaalsocialistische 'literatuur' van schrijvers als Kettmann, Van der Made, Bruning is niet opgenomen in dit overzicht.
De site is momenteel nog in opbouw en zal verder groeien. Zo hebben wij het voornemen om bij de publicaties links op te nemen naar delpher, zodat vanaf deze site de publicaties - voor zover beschikbaar - ook geraadpleegd kunnen worden. Wij staan open voor uw aanvullingen, correcties en/of suggesties.
*) Oorspronkelijk in 1954 verschenen en in 1989 door drs. H. de Vries geheel herzien als derde druk verschenen.